Impactanalyse · Zwaar transport

Het Gridlock Dilemma

Een eerlijke analyse van de volledige elektrificatie van het Europese zware transport: ruimte, stroom en de rekening. Met de casus van Station Berchem, het grootste tankstation van Europa, als vertrekpunt.

01 · De Berchem-casus

Een fysieke grens

Station Berchem in Luxemburg is het grootste tankstation van Europa. Een diesel-truck tankt in 15 minuten voor 1.500 tot 2.000 kilometer. Een elektrische truck laadt bijna 2 uur voor 500 kilometer. Datzelfde station volledig elektrisch maken loopt vast op de natuurkunde.

Laadbewegingen per dag

6.000

tegenover 1.500 diesel-tankbeurten

Simultaan aan de lader

480

vrachtwagens tegelijk, de hele dag

Ruimtetekort

52.200 m²

alleen voor de laadinfrastructuur

Actieradius per tank- of laadbeurt

Diesel2.000 km
Elektrisch500 km

Tijd per tank- of laadbeurt

Diesel15 min
Elektrisch115 min
02 · Energie

De energievraag op Europese schaal

Om de Europese vloot van 6,2 miljoen vrachtwagens volledig elektrisch te laten rijden, is jaarlijks circa 350 TWh extra stroom nodig. Hieronder wat er per bron nodig zou zijn om dat volledig op te vangen, terwijl het net nu al vol zit.

Kerncentrales (1 GW)47
Windmolens op zee (5 MW)20.000
Zonneparken (100 ha)3.500
Gascentrales (CCGT)58

Bron: ElaadNL, ACEA. Aantal eenheden per bron om 350 TWh volledig te dekken. Balklengte op wortelschaal voor leesbaarheid.

03 · Ruimte

Ruimtebeslag en laadpunten

Europa zou tussen de 1,5 en 2 miljoen private laadpunten moeten realiseren bij hubs en distributiecentra. De benodigde oppervlakte is vergelijkbaar met de metropoolregio Parijs (Métropole du Grand Paris), verspreid over logistieke terreinen.

Totaal Europa trucks6,2 miljoen
Benodigd laadinfra-oppervlak700 miljoen m²
Vergelijkbaar metMétropole du Grand Paris
Wachttijd zware netaansluiting5 tot 10 jaar
Manoeuvreerruimte
Buffer-batterijen
Lader-installatie
Wachtruimte

Indicatieve ruimteverdeling van een elektrisch laadterrein voor zwaar transport.

04 · De rekening

Belasting die ergens vandaan moet komen

Bij volledige elektrificatie van de vloot valt naar schatting €65 miljard aan brandstofaccijns, opgebracht door vervoerders, per jaar weg binnen de EU (peiljaar 2035). Dit is geen verlies dat verdwijnt, maar belasting die de overheid elders terughaalt, via kilometerheffing en hogere energiebelasting. Bij volledige elektrificatie van alle mobiliteit loopt dat op tot circa €200 miljard. De rekening komt uiteindelijk via de vervoerder bij de consument terecht.

Accijnsderving EU (miljard € per jaar)

0255075100202520302035204020452050

Bron: IEA Global EV Outlook 2025. Projectie oplopend naar circa €65 miljard per jaar tegen 2035.

05 · Netcongestie

Wie krijgt voorrang?

De stroomvraag van één truck-hub met 50 tot 100 laadpunten bedraagt 12,5 tot 25 Megawatt, gelijk aan een stad met 20.000 huishoudens. Die vraag botst direct met woningbouw, industrie en datacenters om dezelfde schaarse netcapaciteit.

Transport-hubs (95)Nieuwbouwwijken (40)Industrie (80)Datacenters (20)Thuislaadpunten (70)

Bronnen: ACEA / European Environment Agency (vlootaantallen), ElaadNL (energiebehoefte), IEA Global EV Outlook 2025 (accijnsderving), Renewable Energy Directive II (CO2-reductie HVO100). Vergelijkingen betreffen prognoses op basis van de huidige laadinfrastructuur. Analyse op basis van de casestudy Station Berchem en het rapport 'Systemische Analyse van de Elektrificatie van Zwaar Vervoer' (2026).

De visie van VERN

Technologieneutraliteit

VERN is niet tegen verduurzaming. Wij pleiten voor een technologieneutrale aanpak waarin biobrandstoffen zoals HVO100 en BioLNG volwaardig meetellen, juist voor het langeafstandstransport waar de laadinfrastructuur nog jaren tekortschiet.

Geen dure vloottransitie

Bestaande dieselvrachtwagens rijden zonder aanpassing direct op HVO100.

Directe CO2-reductie

Tot 90% minder CO2 vanaf de eerste getankte liter, zonder miljardeninvesteringen in netverzwaring.

Bestaande infrastructuur

Het tankstationnetwerk blijft 1-op-1 bruikbaar. Een tankbeurt duurt nog steeds 10 tot 15 minuten.

Elektrisch vervoer is geen nieuwe uitvinding. De eerste voertuigen reden al elektrisch en verloren destijds op precies het punt dat vandaag opnieuw knelt: de actieradius. Het werkelijke verschil met een eeuw geleden is niet de techniek, maar dat de overheid en politiek de overstap nu dwingt in plaats van de markt te laten kiezen.

Word deelnemer van VERN

Samen staan we sterker voor een eerlijk en haalbaar verduurzamingsbeleid voor de eigen rijder.